Leefbaar loon nog steeds over het hoofd gezien in investeringspraktijken

Op de dag van de mensenrechten publiceert VBDO haar nieuwste beleggersonderzoek over leefbare lonen en de rechtvaardige transitie. Hoewel beleggers het belang van leefbare lonen steeds vaker erkennen, toont ons onderzoek dat de integratie hiervan in beleid en engagementstrategieën beperkt en gefragmenteerd blijft. Dit is een gemiste kans: leefbare lonen vormen een fundamenteel recht dat de basis legt voor sociale veerkracht, continuïteit van het bedrijfsleven en eerlijke transities.

Leefbaar loon: meer dan een sociaal vraagstuk
De definitie van de International Labour Organization van 2024, bracht broodnodige duidelijkheid voor bedrijven, overheden en beleggers. Een leefbaar loon gaat verder dan het voldoen aan het minimumloon. Het maakt toegang tot gezondheidszorg, onderwijs en fatsoenlijke huisvesting mogelijk. Ondanks deze brede relevantie plaatsen beleggers leefbare lonen meestal binnen de kaders van bedrijfsvoering en mensenrechten. Zelden koppelen zij het aan klimaatactie, een rechtvaardige transitie of gelimiteerde capaciteit op ESG.

Erkenning is hoog, implementatie is laag
De meeste institutionele beleggers erkennen zowel de morele als financiële noodzaak van leefbare lonen. Ze begrijpen dat onderbetaling bijdraagt aan ongelijkheid, instabiliteit in de toeleveringsketen en reputatierisico’s. Concurrentiedruk tussen bedrijven en tussen rechtsgebieden blijft echter lonen onderdrukken. Beleggers wijzen ook op praktische barrières: inconsistente standaarden, beperkte data en beperkte capaciteit op ESG.

‘Sovereign engagement’: breed gesteund, nauwelijks toegepast
Ons onderzoek laat zien dat beleggers mogelijkheden zien om via sovereign engagement leefbare loonbeleid te bevorderen. Toch handelt slechts een handvol beleggers naar dit inzicht. Deze inconsistentie suggereert dat beleggers hun invloed erkennen, maar strategische richting missen, wat wijst op de behoefte aan duidelijkere verwachtingen, samenwerking en richtlijnen.

Op weg naar een rechtvaardige transitie
De link tussen leefbare lonen en de rechtvaardige transitie wordt breed erkend, maar wordt zelden in de praktijk gebracht. Beleggers zien leefbare lonen vaak als een ondersteunend element in plaats van als een uitkomst van transitieplanning. Om te waarborgen dat klimaat- en energietransities ongelijkheid niet verdiepen, moeten leefbare lonen worden behandeld als een kernpilaar van de transitie, niet enkel als een verwante discussie.

Oproep tot actie
Leefbare lonen zijn zowel een morele verplichting als een financiële noodzaak. Beleggers beschikken over de rationale, invloed en instrumenten om vooruitgang te boeken, bijvoorbeeld via engagement met bedrijven, dialoog over beleid en integratie in stewardshipkaders. Wat nu nodig is, is consistentie, gedeelde kennis en opschaling van succesvolle praktijken.

Dit onderzoek heeft tot doel dat proces te ondersteunen door de opvattingen, uitdagingen en kansen van beleggers in kaart te brengen. Samen met partners en praktijkprofessionals zal VBDO blijven werken aan het vergroten van kennis, opbouwen van capaciteit en het stimuleren van duidelijke kaders, zodat leefbare lonen een drijvende kracht worden achter waardige bestaanszekerheid en toekomstbestendige economieën.